Przewóz odzieży i obuwia - nowe obowiązki w zakresie SENT
Branża transportowa i logistyczna staje przed kolejnym wyzwaniem regulacyjnym, gdyż System Elektronicznego Nadzoru Transportu (SENT), kojarzony dotychczas głównie z paliwami, rozszerza swój zasięg o bardzo popularne towary. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi, od 17 marca 2026 roku monitoringiem zostały objęte towary, które dotychczas pozostawały poza kontrolą w tym trybie. Brak przygotowania do nowych procedur może oznaczać przede wszystkim sankcje finansowe.
Czym jest SENT w przewozach drogowych?
SENT to platforma teleinformatyczna prowadzona przez Krajową Administrację Skarbową (KAS), służąca do monitorowania przewozu tzw. towarów wrażliwych. Podstawą prawną funkcjonowania systemu jest ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 z późn zm.) - dalej "ustawa SENT". W praktyce SENT nakłada na uczestników obrotu (nadawcę, przewoźnika i odbiorcę) obowiązek rejestracji każdego transportu na Platformie Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) oraz śledzenia trasy pojazdu w czasie rzeczywistym za pomocą lokalizatora GPS/aplikacji e-TOLL. Dokładne informacje w zakresie tego co powinno zawierać zgłoszenie do PUESC znajdziecie Państwo kolejno w art. 5, 6 i 7 ww. ustawy.
Nowe produkty w SENT od 17 marca 2026 roku – Kogo dotyczy zmiana?
Obowiązki wynikające z SENT są znane przewoźnikom drogowym obracającym paliwami opałowymi od lat. Jednakże od niedawna temat stał się bardzo istotny dla firm transportowych zajmujących się również przewozem odzieży i obuwia. Kluczowym aktem prawnym wprowadzającym zmiany w zakresie grup towarów objętych obowiązkiem zgłoszenia w SENT jest Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 10 września 2025 r. (Dz. U. 2025 poz. 1244). Rozszerza ono katalog towarów objętych monitoringiem o sektory, które dotąd nie były kojarzone z "towarami wrażliwymi".
Od 17 marca 2026 roku obowiązkiem zgłoszenia w systemie SENT zostały objęte:
- Artykuły odzieżowe i dodatki z dzianin (Dział 61 CN): jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tym działem przekracza 10 kg.
- Artykuły odzieżowe i dodatki inne niż z dzianin (Dział 62 CN): jeżeli masa brutto przesyłki przekracza 10 kg.
- Obuwie i getry (Dział 64 CN): jeżeli w przesyłce znajduje się więcej niż 20 sztuk (z wyłączeniem części obuwia).
- Przesyłki mieszane: obejmujące towary z powyższych działów, jeśli ich łączna masa brutto przekracza 10 kg.
Rozszerzenie dotychczasowego katalogu ma na celu eliminację tzw. "szarej strefy" w imporcie tekstyliów z krajów trzecich (głównie z Chin). Ministerstwo szacuje, że ogromna część obrotu odzieżą odbywa się poza systemem podatkowym (VAT/Cło), a SENT ma być narzędziem uszczelniającym ten sektor. Jak będzie w praktyce? Zobaczymy.
Kary za brak zgłoszenia do SENT
1. Kara dla podmiotu wysyłającego / odbierającego
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy SENT, za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia towaru nakłada się karę pieniężną w wysokości:
- 46% wartości brutto towaru podlegającego zgłoszeniu,
- nie mniej niż 20 000 zł.
2. Kara dla przewoźnika
Katalog kar przewidziany jest m.in. w art. 22 i kolejnych ustawy SENT i z najważniejszych jest to m.in.:
- 20 000 zł – za brak zgłoszenia przewozu przez terytorium kraju,
- 10 000 zł – za niedostarczenie danych geolokalizacyjnych w czasie rzeczywistym.
Niezależnie od powyższego jeszcze gorzej jest w przypadku niedostarczenia zgłoszonego towaru do miejsca dostarczenia towaru albo miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju - w takiej sytuacji na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 100 000 zł, o ile nie ustalono podmiotu, który nabył lub posiada te towary, lub nie ustalono miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju.
3. Grzywny dla kierującego
Kierowca również nie jest zwolniony z odpowiedzialności. Rozpoczęcie jazdy bez numeru SENT albo niewłączenie lokalizatora przez kierowcę skutkuje mandatem karnym w wysokości od 5 000 zł do 7 500 zł (Art. 32 ust. 1 ustawy SENT).
Zalecenia
Jako prawnik, który śledzi pierwsze szkody związane z SENT na rynku transportowym, rekomenduję wdrożenie poniższych minimalnych kroków, aby zredukować ryzyko naruszenia:
- Weryfikacja kodów CN, rodzaj i wagę towaru: Upewnij się, że w zleceniu jest informacja o rodzaju przewożonego towaru (w tym przypadku odzież czy obuwie) albo o konieczności zgłoszenia do "SENT", chyba, że Twój system wewnętrzny automatycznie flaguje towary z grup 61, 62 i 64;
- GPS: Sprawdź, czy Twoje lokalizatory są zintegrowane z systemem e-TOLL i poprawnie przesyłają dane do rejestru SENT;
- Szkolenia kierowców: Kierowca musi wiedzieć, że ma obowiązek włączyć lokalizator przed przekroczeniem granicy (lub rozpoczęciem załadunku w kraju).
Zgodnie z paremią ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi), organy kontrolne nie będą przyjmować tłumaczeń o "nowości przepisów". Odpowiednia reakcja na zmiany w prawie to dziś gwarancja bezpieczeństwa.
Potrzebujesz audytu procedur transportowych pod kątem SENT albo pomocy w likwidacji szkody transportowej? Zapraszam do kontaktu.
