Tachografy w busach powyżej 2,5 tony - od dnia 1 lipca 2026 roku

Tydzień temu doszło niejako do zrównania busów z ciężkim transportem drogowym międzynarodowym w zakresie obowiązku posiadania i prowadzenia tachografów. Floty lekkich pojazdów dostawczych o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) w przedziale od 2,5 do 3,5 tony realizujące przewozy transgraniczne od dnia 1 lipca 2026 roku straciły swój dotychczasowy uprzywilejowany status. Jeśli prowadzisz firmę transportową i posiadasz w swojej flocie tego typu pojazdy – zapoznaj się z poniższymi informacjami. Zmiany już obowiązują, a Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD) może weryfikować ich przestrzeganie na drogach.

1. Skąd wynika taka zmiana?

Podstawą prawną wprowadzonych zmian jest nowelizacja Rozporządzenia z dnia 15 marca 2006 r.¹, a dokładniej art. 2 ust. 1 lit. aa) dodanego przez art. 1 pkt 1 rozporządzenia nr 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. (Dz.U.UE.L.2020.249.1) zmieniającego nin. rozporządzenie (WE) z dniem 20 sierpnia 2020 r. Nie jest to zatem zmiana nowa, ale nadszedł termin wskazany w przepisie, który wprost przewiduje, iż:

rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego: od dnia 1 lipca 2026 r. - rzeczy w międzynarodowym transporcie drogowym lub kabotażowym, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony.

Zatem skoro przedmiotowe rozporządzenie ma zastosowanie, to tych pojazdów dotyczy również obowiązek korzystania z tachografu.

2. Kiedy trzeba zaopatrzyć bus w tachograf?

Obowiązek instalacji i używania tachografów dotyczy od niedawna pojazdów:

• których dopuszczalna masa całkowita (DMC) wraz z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony, ale nie przekracza 3,5 tony,
• wykorzystywanych do zarobkowego międzynarodowego przewozu rzeczy lub do wykonywania kabotażu.

Należy mieć na uwadze, iż powyższe przesłanki muszą zostac spełnione łącznie. Co kluczowe w świetle stanowiska GITD z dnia 16 czerwca 2026r.², obowiązek ten nie jest uzależniony od daty pierwszej rejestracji pojazdu. Oznacza to, że przewoźnicy są bezwzględnie zobligowani do doposażenia również tych busów, które już znajdują się w eksploatacji.

3. Gdzie są wyłączenia? Przypadki, w których tachograf nie jest wymagany

Prawodawca unijny przewidział precyzyjnie określone scenariusze, w których instalacja urządzenia rejestrującego nie jest obligatoryjna.

A. Krajowy transport drogowy rzeczy

Obowiązek montażu tachografu w busach nie obejmuje transportu krajowego - wynika to bezpośrednio z przytoczonego wyżej przepisu, w którym mowa jest o transporcie międzynarodowym lub kabotażowym.

B. Przewozy niehandlowe na potrzeby własne (Art. 3 lit. ha Rozporządzenia 561/2006)

Obowiązek nie zachodzi także, gdy spełnione zostaną łącznie trzy następujące warunki:

• Pojazd (lub zespół pojazdów z przyczepą) o DMC poniżej 3,5 t jest wykorzystywany do przewozu rzeczy o charakterze niezarobkowym,
• Przewóz jest wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa lub kierowcy,
• Prowadzenie pojazdu nie stanowi głównego zajęcia kierowcy (np. kierowcą jest monter, serwisant, budowlaniec dostarczający narzędzia na plac budowy).

Czym jest zatem przewóz na potrzeby własne? Jak przypomina GITD w swoim artykule³, art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym⁴ stanowi, że:

“niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.”

C. Międzynarodowy przewóz osób

Obowiązek nie dotyczy ponadto sektora przewozów pasażerskich. Pojazdy konstrukcyjnie przystosowane do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą, niezależnie od tego, czy realizują transport krajowy, czy transgraniczny, są całkowicie wyłączone z obowiązku instalacji tachografów. Jest to dobra informacja dla firm transportowych prowadzących działalność przewozu osób do pracy za granicą.

4. Co w przypadku uchybienia obowiązkowi?

Naruszenie przepisów w zakresie tachografów nigdy nie było traktowane ulgowo. Za brak zainstalowanego tachografu, brak kalibracji, nieposiadanie karty kierowcy lub rażące naruszenie norm czasu pracy, kary nakładane są na kierowcę w drodze mandatu drogowego oraz na właściciela pojazdu, którym najczęściej jest firmą organizującą transport. Surowość kar nie dotyczy nawet samych kar pieniężnych wynikających z ustawy tachografowej⁵, ale w skrajnych przypadkach, manipulacje przy tachografie (np. jazda na cudzej karcie lub przy użyciu niedozwolonego oprogramowania) skutkują wszczęciem procedury oceny dobrej reputacji przewoźnika (KREPTD), co bezpośrednio zagraża zawieszeniem czy nawet utratą licencji transportowej. Jednak każdą ewentualną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej należy rozpatrywać indywidualnie, gdyż w swojej dotychczasowej praktyce zawodowej zdążyłem zauważyć, że żadna sprawa nie jest identyczna.

Biorąc pod uwagę powyższe informacje, nie należy bagatelizować obowiązku instalacji i rzetelnego prowadzenia tachografu. Służę pomocą w przypadku chęci konsultacji tego czy w Twojej firmie transportowej wymagana jest instalacja tachografu dla konkretnych pojazdów - wystarczy wiadomość mailowa pod adresem kontakt@ossowski-prawo.pl.

ŹRÓDŁA:

1. Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 102, str. 1 z późn. zm.).
2. Stanowisko GITD - https://www.gov.pl/web/gitd/busy-do-35-tony-z-tachografami-nowy-obowiazek-w-transporcie-miedzynarodowym (dostęp na dzień 08.07.2026r.).
3. Stanowisko GITD - https://www.gov.pl/web/gitd/czy-wykonywanie-przewozow-na-potrzeby-wlasne-w-ruchu-miedzynarodowym-pojazdami-25-35-t-dmc-bedzie-wymagalo-instalowania-i-uzywania-tachografu-od-dnia-1-lipca2 (dostęp na dzień 08.07.2026r.).
4. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1490 z późn. zm.).
5. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1037).