Rok szkolny 2026/27 – zmiany w prawie dla rodziców

Mamy ostatni dzień wakacji, a wraz ze zbliżającym się pierwszym dzwonkiem w roku szkolnym 2026/2027, czeka nas sporo nowości. Ministerstwo przygotowało pakiet ważnych zmian, które dotkną zarówno maluchy w przedszkolach, jak i uczniów szkół podstawowych. Jeśli zastanawiacie się, co dokładnie zmieni się od 1 września w placówkach Waszych pociech – dobrze trafiliście. Przygotowałem dla Was cztery najważniejsze zagadnienia wynikające z uchwalonej ustawy zmieniającej oraz rozporządzeń ministra edukacji. 

1. Koniec ze smartfonami na przerwach – nowe zasady korzystania z telefonów

Zgodnie z nową ustawą zmieniającą Prawo oświatowe¹ oraz wydanymi do niej trzema przewodnikami² Ministerstwa Edukacji Narodowej, od 1 września wchodzi w życie całkowity zakaz korzystania z telefonów komórkowych, smartwatchy i innych urządzeń elektronicznych w szkołach podstawowych oraz przedszkolach. Zakaz dotyczy jednak używania urządzeń, a nie ich posiadania. Szczegółowe zasady mogą dodatkowo określać statuty poszczególnych placówek. 

Co to oznacza w praktyce?

• Zakaz obowiązuje przez cały czas pobytu dziecka w placówce (na lekcjach, na świetlicy, podczas przerw) oraz na wycieczkach szkolnych.
• Dziecko będzie mogło użyć telefonu tylko w określonych sytuacjach przewidzianych w art. 98a ust. 2 pkt 1-3 ustawy prawo oświatowe³, tj. w skrócie:

a. za zgodą nauczyciela w celach edukacyjnych (np. quiz na lekcji) lub nagłego kontaktu z rodzicem,

b. w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia/zdrowia,

c. ze względów medycznych (np. aplikacje do mierzenia poziomu cukru u diabetyków) – za zgodą dyrektora na wniosek rodzica.

• Dyrekcja może zorganizować specjalne miejsca do odkładania telefonów na czas zajęć.
• Nie ma wyznaczonej daty końca zakazu.

2. Talerz pełen zmian - szkolne sklepiki i stołówki

Mam bardzo dobrą wiadomość dla wszystkich rodziców dbających o jadłospis swoich dzieci. Rozporządzenie ministra zdrowia z lutego bieżącego roku⁴ uzdrawia to, co dzieci mogą kupić i zjeść w szkole, tj.:

• Szkolne sklepiki - Produkty sprzedawane dzieciom (w tym nabiał czy pieczywo cukiernicze) nie mogą przekraczać 10 g cukru i 10 g tłuszczu na 100 g produktu gotowego do spożycia. Soki i napoje muszą być wolne od dodatkowego cukru i słodzików. W sklepikach mają znajdować się w sprzedaży warzywa, owoce, mleko, pieczywo, przeciery i musy owocowe lub warzywne, naturalna woda mineralna czy bezcukrowe gumy do żucia.

• Stołówki - Obiady szkolne będą bazować na naturalnych składnikach (zakaz sztucznych koncentratów poza naturalnymi). W każdym posiłku muszą znaleźć się warzywa lub owoce (z przewagą warzyw). Smażone potrawy mogą pojawić się maksymalnie dwa razy w tygodniu (tylko na oleju rzepakowym lub oliwie). Co najmniej raz w tygodniu na talerz musi trafić ryba oraz potrawa w 100% roślinna (np. z nasion strączkowych). Największa zmianą wydaje się być ograniczenie podania mięsa dla dań obiadowych - wcześniej były to minimalnie 2 dania mięsne w ciągu tygodnia na obiad, a teraz mamy de facto maksymalnie 2 (§2 ust. 3 pkt 7 lit. h rozporządzenia ).

3. Nowe podstawy programowe w klasach I i IV

Zgodnie z lipcowym rozporządzeniem⁵ ministra edukacji, od jutra startuje wdrażanie nowej podstawy programowej. Na pierwszy ogień w tym roku szkolnym idą przedszkola oraz klasy I i IV szkoły podstawowej. Zmiany te z założenia mają na celu lepsze dostosowanie wiedzy do współczesnych realiów i odciążenie uczniów. Pojawia się zupełnie nowe podejście do edukacji o bezpieczeństwie i zdrowiu. Od czwartej klasy nacisk zostanie położony na przedmiot "Edukacja zdrowotna", który skupi się w sposób holistyczny na zdrowiu fizycznym, psychicznym (radzenie sobie ze stresem, higiena snu, budowanie poczucia własnej wartości) oraz na aktywności fizycznej i zdrowym odżywianiu.

4. Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne (od IV klasy)

Ostatnia omawiana istotna nowość wynikająca z kolejnego lipcowego rozporządzenia⁶ ministra edukacji  dotyczy uczniów od IV klasy szkoły podstawowej wzwyż. W ramach szerszego przedmiotu "Edukacja zdrowotna" wprowadzono dodatkowe zajęcia pod nazwą "Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne".

• W klasach IV-VI będzie to 1 godzina rocznie, a w klasach VII-VIII – 2 godziny rocznie.
• Przedmiot ten nie podlega ocenie i nie ma żadnego wpływu na promocję do następnej klasy.
• Jako rodzice macie pełne prawo zrezygnować z udziału Waszego dziecka w tych zajęciach. Wystarczy złożyć pisemną rezygnację u dyrektora. Ponadto, szkoła ma obowiązek zorganizować spotkanie informacyjne dla rodziców na miesiąc przed rozpoczęciem cyklu, aby dokładnie omówić program, cele i materiały.

Rok szkolny 2026/2027 przynosi ciekawe kroki w stronę lepszego zdrowia, bezpieczeństwa cyfrowego i żywienia naszych dzieci. Warto śledzić komunikaty płynące z placówek – na pierwszych zebraniach z pewnością dowiecie się, jak dokładnie Wasze przedszkole lub szkoła planuje wdrożyć te nowości w życie! Gdyby jednak pojawiły się jakieś szczegółowe pytania z uwagi na gąszcz wydawanych aktów prawnych - chętnie pomogę, wystarczy napisać!

Źródła:

1. Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe (Dz. U. poz. 1036). 
2. Przewodniki dla przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych: https://www.gov.pl/web/edukacja/przewodniki-o-ustawie-regulujacej-korzystanie-z-telefonow-w-szkolach-i-przedszkolach (dostęp 31.08.2026r.)
3. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 820 z późn. zm.). 
4. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach (Dz. U. poz. 197). 
5. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz. U. poz. 958). 
6. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 lipca 2026 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. poz. 966). 

Artykuł wraz z grafikami został stworzony przy pomocy narzędzi opierających się na wykorzystaniu AI.